KİLİS’TE PROJE YARDIMI ALAN TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARI

        Kilis’te Toplam Sekiz Konuta T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Proje Yardımı Yapıldı

        Toplam “292 adet” taşınmaz kültür varlığı olan Kilis’te bugüne kadar doğru dürüst bir restorasyon yapılmadığı saptamasından hareketle, önce:
- 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasası’nın 12.Maddesi uyarınca hazırlanan ve Temmuz.2005 tarihinde yürürlüğe giren Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmeliğin 9.Maddesi ile ilgili olarak yerel kamu bilgilendirildi.

        Sonra kayıtlarımızda bulunan tescilli taşınmaz kültür varlıklarının envanter listesini gözden geçirildi ve bu taşınmazlar yerinde görüldü.
31.03.2006 tarihi itibarıyla toplam “22” başvuru, Müdürlüğümüz yoluyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne gönderildi.

        Bu taşınmazların dokuzu, “Sokak Sağlıklaştırması Projesi” kapsamına alınması için önerilen “Salih Efendi Sokak, Hacı Ömer Ağa, Abidin Ağa Caddesi, Akcurun Caddesi” adlı yerlerde olduğunu vurgulanarak, Ön Değerlendirme Raporu’nu (*) düzenledi.

        Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Komisyonu’nun 26.05.2006 tarihli kararları sonucu İlimizde, toplam “sekiz (8)” taşınmazın “rölöve ve restorasyon projelerine” Bakanlıkça katkı sağlanmıştır. Bunlardan beşinin (5) projesi Adana Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nca kabul edilmiş; diğer üçünün proje çalışmaları sürmektedir.

        Kurulun onayladığı taşınmazların biri de, “ATATÜRK EVİ” olarak bilinen yapıdır..

I.Paylaşım Savaşı yıllarında Suriye Cephesi’nde VII.Ordu Komutanı olarak görev yapan Tümgeneral Mustafa KEMAL, 27.10.1918 günü Kilis’e (**) gelmiş ve Kaymakam İbrahim Bey’in konuğu olarak bu konakta bir gece kalmıştır.

        Mustafa KEMAL Kaymakam, Belediye Başkanı ve yöredeki İngiliz işgaline karşı savaşımı yürüten halk önderleriyle görüştükten sonra düşüncelerini:

“İlk ayak bastığım Türk şehrindeki bu uyanıklığa cidden hayran kaldım ve bir daha iman ettim ki; bu millet asla ölmeyecektir! Var olun aziz Kilisliler.
Kahraman Kilislilerin gösterdikleri şecaat her zaman iftiharımızdır.” sözleriyle açıklayarak; 28.10.1918 günü Katma gitmek üzere Kilis’ten ayrılır.

Yörede “kesmelik” adı verilen taş ocağından çıkarılan yerel taştan 1880’li yıllarda yapıldığı tahmin edilen, bu yapı iki katlı ve avluludur.
. / .

        Yapıya basık kemerli bir kapı ile girilmekte; birinci kat moloz diğer katlar (ikinci ve çatı katı) kesme taştır. İkinci kattın tüm yüzlerinde oldukça büyük dikdörtgen pencereler bulunmaktadır. Bu pencerelerin üzerindeki üçgen alınlıklar ile çatı katındaki basık kemerli pencereler (ortadaki büyük yanlardaki daha küçük) yapının dikkat çeken fiziksel özellikleridir.

        Konağın Abidin Ağa Caddesi’ne bakan yüzünün giriş katında, her birinin altı dükkan olan üç yuvarlak kemer, ortadaki kemerin üzerinde de ikinci kata ait demir parmaklı balkon bulunmaktadır.
 

Raif TOKEL
Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürü

(*) ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU
        Kilis,……..Mahallesi, ……… Sokak, No:…’de mukim ……… ……’nın 20.03.2006 tarihli dilekçesinde belirttiği taşınmaz, “tarihi kent dokusu” içersinde olup; Müdürlüğümüzce önerilen, “Sokak Sağlıklaştırması Projesi kapsamındadır.

        Sözü edilen taşınmazın “bakım, onarım, restorasyon, restitüsyon gibi” fiziksel korunma uygulamaları ile birlikte ele alınıp, projelendirilmesi :

        Genelinde taşınmazın bulunduğu sokak / cadde ve mahallenin eski dokusunun yaşatılması; geleneklerin, göreneklerin komşuluk ilişkilerinin özcesi, somut olmayan ekinsel değerlerin günümüze taşınması (tarihsel ve ekinsel çevrenin kalıtı) açısından önemlidir.

        Bu tür ekinsel değerlerin “koruma - kullanma disiplin” içinde projelendirilerek hizmete açılması da, ülke ve yöre turizmine (kültür turizmi) katkı sağlayacağı düşüncesindeyim.

        NOT:Bu tür yazı tüm başvuru sahipleri için yazılmıştır.
 

23.03.2006
Raif TOKEL
İl Kültür ve Turizm Müdürü

(**) “Cihat AKCAKAYALI, Atatürk (Devrimci ve Devlet Adamı Yönleriyle), Ankara.1981” adlı yapıtında ,ATATÜRK’ün 28.Ekim.1918 akşamı Kilis’e geldiğini yazar.

Bknz: “ATATÜRK’ÜN YURT GEZİLERİ – Mehmet ÖNDER, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları:159 s:314”